Kính thưa Chủ trì Hội nghị!
Kính thưa các đồng chí cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường!
Trong chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn luôn giữ vai trò quan trọng, góp phần khẳng định uy tín và thương hiệu của mỗi nhà trường. Hôm nay, tôi rất vinh dự được trình bày tham luận với chủ đề: “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi”, mong được chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn ít ỏi của bản thân và cùng trao đổi với các đồng chí để cùng nhau tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của nhà trường.
I. Những thuận lợi
Trong nhiều năm gần đây, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nhận được nhiều điều kiện thuận lợi. Đó là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban Giám hiệu- đặc biệt là đồng chí Nguyễn Bá Hải – Hiệu phó phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường; sự đồng hành, chia sẻ của tổ chuyên môn; sự ủng hộ của phụ huynh và điều kiện cá nhân thuận lợi để dành nhiều thời gian cho công tác bồi dưỡng. Những yếu tố ấy là nguồn động viên rất lớn để giáo viên yên tâm cống hiến.
II. Khó khăn
Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra nhiều khó khăn:
- Nguồn học sinh có năng khiếu còn ít, nhiều em chưa từng tham gia đội tuyển ở THCS.
- Tâm lí học sinh chưa ổn định, dễ nản khi gặp áp lực hoặc chưa xác định rõ mục tiêu.
- Một số em tham gia vì thành tích học bạ hơn là niềm đam mê và quyết tâm chinh phục giải thưởng.
- Việc đổi mới chương trình và những thay đổi trong công tác chuyên môn cũng đòi hỏi giáo viên phải liên tục thích ứng.
- Sáp nhập tỉnh và những quy định mới.
Theo tôi, khó khăn lớn nhất không phải là thiếu học sinh giỏi, mà là làm thế nào để khơi dậy niềm tin, khát vọng và ý chí vươn lên trong mỗi em.
III. Giải pháp đã làm
1. Chủ động tìm kiếm và xây dựng nguồn học sinh
Thay vì chờ học sinh đăng ký, giáo viên cần chủ động phát hiện những em có năng lực, niềm say mê và tiềm năng phát triển môn học. Thông qua giáo viên dạy chính khóa, giáo viên chủ nhiệm lập danh sách học sinh có tố chất. Từng bước xây dựng nguồn học từ lớp 10, tạo nền tảng ổn định và lâu dài cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
2. Xây dựng lộ trình bồi dưỡng khoa học
Tôi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng gồm 6 giai đoạn:
- Xây dựng nền tảng: Cung cấp kiến thức và rèn kĩ năng cơ bản. (kết hợp dạy trên lớp, dạy thêm)
- Bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu: Lí luận và tác phẩm trọng tâm.
- Rèn luyện kĩ năng thực hành: Luyện đề theo chủ đề
- Giải đề tổng hợp và thi thử: Chấm đối sánh, phân tích điểm mạnh và điểm yếu.
- Luyện viết sâu và viết hay: Nâng cấp chất lượng bài viết.
- Tạo tâm thế dự thi
Điểm cốt lõi là mỗi giai đoạn đều có mục tiêu rõ ràng, giúp học sinh tiến bộ từng bước thay vì học dàn trải.
3. Đổi mới phương pháp
- Trong quá trình giảng dạy, tôi đặc biệt chú trọng phương pháp bắc giàn giáo: giáo viên làm mẫu tỉ mỉ, giáo viên và học sinh cùng thực hiện, sau đó trao quyền để học sinh tự giải quyết vấn đề. Cùng với đó là rèn luyện tư duy phản biện qua việc đọc và chữa bài, giúp các em biết đặt câu hỏi, biết bảo vệ quan điểm bằng lí lẽ và dẫn chứng thay vì chỉ học thuộc kiến thức.
- Phần nhận xét học sinh thầy cô phải chỉ ra ưu điểm – điểm cần khắc phục – cách khắc phục. Sau đó, cho học sinh làm lại. Sau khi học sinh làm lại, giáo viên yêu cầu học sinh đọc và so sánh bài này với bài trước, đọc trao đổi chéo bài của bạn.
4. Cung cấp cho học sinh sổ tay học tập cá nhân để biến việc học trở thành một chu trình chủ động: Ghi chép bổ sung kiến thức mới, sưu tầm dẫn chứng, sơ đồ hóa kiến thức bài học, ghi những câu văn tâm đắc, tự đánh giá mình quá từng tuần...
5. Công tác phối hợp
- Trong quá trình bồi dưỡng tôi chủ động lập nhóm zalo và mời phụ huynh vào nhóm để phụ huynh có sự quan tâm, động viên và tạo điều kiện cho các con về thời gian, châm sóc sức khỏe, tinh thần và cả đưa đón khi các con học tối muộn.
- Chủ động nhờ sự trợ giúp của tổ chuyên môn trong công tác chấm bài để có sự đánh giá chuẩn xác về học sinh.
- Khi học sinh có vấn đề về tâm lý, tôi chủ động nhờ các thầy cô chủ nhiệm nắm bắt tình hình và động viên học sinh kịp thời.
6. Bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ
Tôi xác định tự học, tự bồi dưỡng và không ngừng đổi mới chuyên môn là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Chủ động tìm kiếm, chọn lọc và hệ thống hóa các nguồn tài liệu, chuyên đề, đề thi chất lượng từ nhiều địa phương; thường xuyên cập nhật những cách tiếp cận mới trong dạy học và ra đề. Bên cạnh đó, tích cực trao đổi chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ những giáo viên có thành tích trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở các tỉnh, thành; tham gia các lớp tập huấn, khóa học trực tuyến để mở rộng tri thức và phương pháp. Mỗi lần học hỏi, trao đổi không chỉ là tiếp nhận kinh nghiệm mà còn là cơ hội để tôi suy ngẫm, chọn lọc, điều chỉnh và sáng tạo thành phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh của mình.
7. Chủ động và cống hiến về thời gian: Xác định bồi dưỡng học sinh giỏi là một quá trình bền bỉ, liên tục và cần sự đồng hành sát sao, tôi luôn chủ động, linh hoạt sắp xếp thời gian phù hợp với nhu cầu và tiến độ học tập của học sinh. Bên cạnh thời gian bồi dưỡng chính khóa, tôi tận dụng hợp lý các tiết trống, thời gian đầu hoặc cuối buổi học và khi cần thiết có thể trao đổi, hướng dẫn học sinh vào buổi tối. Việc dành thêm thời gian không chỉ nhằm bổ sung kiến thức mà quan trọng hơn là kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, định hướng cách tự học, sửa từng bài viết và khơi dậy ở học sinh tinh thần say mê, ý chí vươn lên. Với tôi, sự tận tâm về thời gian chính làmột biểu hiện cụ thể của trách nhiệm nghề nghiệp và tâm huyết với hành trình phát triển của học sinh.
8. Đồng hành để tạo niềm tin và động lực cho học trò
Bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là hành trình truyền thụ tri thức mà còn là hành trình đồng hành, nâng đỡ và tạo dựng niềm tin. Tôi luôn chủ động tìm hiểu tâm lí, hoàn cảnh, năng lực của từng học sinh; lắng nghe những băn khoăn, áp lực và kịp thời chia sẻ, tháo gỡ những khó khăn các em gặp phải trong quá trình học tập.
Bên cạnh những giờ học chuyên môn, tôi tổ chức các buổi giao lưu, chia sẻ với những học sinh giỏi đã trưởng thành, để các em có thêm hình dung về con đường phía trước, được truyền cảm hứng từ những người đi trước và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Sau những giai đoạn ôn luyện căng thẳng, cô trò cũng có những khoảng thời gian cùng trò chuyện, dùng bữa hoặc uống nước, tạo không khí gần gũi, giảm áp lực và vun đắp sự gắn kết.
Quan trọng hơn, tôi luôn cố gắng trở thành một “người thuyền trưởng” mà học sinh có thể tin cậy: giúp các em tin vào định hướng của người dẫn đường, nhưng trước hết phải tin vào năng lực của chính mình. Và khi đã nhận được niềm tin ấy, người thầy cũng tự đặt cho mình một trách nhiệm lớn hơn: không chỉ dẫn học trò đi xa, mà phải luôn đồng hành cho đến khi các em đủ tự tin để tự mình đi tiếp.
KẾT LUẬN: Bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là học thêm mà là một chương trình nuôi đam mê, rèn tư duy, trau dồi tinh thần tự học và bản lĩnh thi cử. Thầy cô là người dẫn đường – Học trò là người gieo hạt – Thành công là quả ngọt được vun trồng bằng đam mê, kỉ luật và kiên trì. Tôi tin rằng, khi người thầy chủ động cống hiến, khi học sinh được truyền cảm hứng và khi nhà trường tạo nên một môi trường đồng hành, chất lượng giáo dục mũi nhọn sẽ từng bước được nâng cao một cách bền vững.
Xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường sức khỏe, hạnh phúc và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2026 -2027.
Xin trân trọng cảm ơn!
Kính thưa các đồng chí cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường!
Trong chiến lược nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn luôn giữ vai trò quan trọng, góp phần khẳng định uy tín và thương hiệu của mỗi nhà trường. Hôm nay, tôi rất vinh dự được trình bày tham luận với chủ đề: “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng học sinh giỏi”, mong được chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn ít ỏi của bản thân và cùng trao đổi với các đồng chí để cùng nhau tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của nhà trường.
I. Những thuận lợi
Trong nhiều năm gần đây, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nhận được nhiều điều kiện thuận lợi. Đó là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban Giám hiệu- đặc biệt là đồng chí Nguyễn Bá Hải – Hiệu phó phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường; sự đồng hành, chia sẻ của tổ chuyên môn; sự ủng hộ của phụ huynh và điều kiện cá nhân thuận lợi để dành nhiều thời gian cho công tác bồi dưỡng. Những yếu tố ấy là nguồn động viên rất lớn để giáo viên yên tâm cống hiến.
II. Khó khăn
Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra nhiều khó khăn:
- Nguồn học sinh có năng khiếu còn ít, nhiều em chưa từng tham gia đội tuyển ở THCS.
- Tâm lí học sinh chưa ổn định, dễ nản khi gặp áp lực hoặc chưa xác định rõ mục tiêu.
- Một số em tham gia vì thành tích học bạ hơn là niềm đam mê và quyết tâm chinh phục giải thưởng.
- Việc đổi mới chương trình và những thay đổi trong công tác chuyên môn cũng đòi hỏi giáo viên phải liên tục thích ứng.
- Sáp nhập tỉnh và những quy định mới.
Theo tôi, khó khăn lớn nhất không phải là thiếu học sinh giỏi, mà là làm thế nào để khơi dậy niềm tin, khát vọng và ý chí vươn lên trong mỗi em.
III. Giải pháp đã làm
1. Chủ động tìm kiếm và xây dựng nguồn học sinh
Thay vì chờ học sinh đăng ký, giáo viên cần chủ động phát hiện những em có năng lực, niềm say mê và tiềm năng phát triển môn học. Thông qua giáo viên dạy chính khóa, giáo viên chủ nhiệm lập danh sách học sinh có tố chất. Từng bước xây dựng nguồn học từ lớp 10, tạo nền tảng ổn định và lâu dài cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
2. Xây dựng lộ trình bồi dưỡng khoa học
Tôi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng gồm 6 giai đoạn:
- Xây dựng nền tảng: Cung cấp kiến thức và rèn kĩ năng cơ bản. (kết hợp dạy trên lớp, dạy thêm)
- Bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu: Lí luận và tác phẩm trọng tâm.
- Rèn luyện kĩ năng thực hành: Luyện đề theo chủ đề
- Giải đề tổng hợp và thi thử: Chấm đối sánh, phân tích điểm mạnh và điểm yếu.
- Luyện viết sâu và viết hay: Nâng cấp chất lượng bài viết.
- Tạo tâm thế dự thi
Điểm cốt lõi là mỗi giai đoạn đều có mục tiêu rõ ràng, giúp học sinh tiến bộ từng bước thay vì học dàn trải.
3. Đổi mới phương pháp
- Trong quá trình giảng dạy, tôi đặc biệt chú trọng phương pháp bắc giàn giáo: giáo viên làm mẫu tỉ mỉ, giáo viên và học sinh cùng thực hiện, sau đó trao quyền để học sinh tự giải quyết vấn đề. Cùng với đó là rèn luyện tư duy phản biện qua việc đọc và chữa bài, giúp các em biết đặt câu hỏi, biết bảo vệ quan điểm bằng lí lẽ và dẫn chứng thay vì chỉ học thuộc kiến thức.
- Phần nhận xét học sinh thầy cô phải chỉ ra ưu điểm – điểm cần khắc phục – cách khắc phục. Sau đó, cho học sinh làm lại. Sau khi học sinh làm lại, giáo viên yêu cầu học sinh đọc và so sánh bài này với bài trước, đọc trao đổi chéo bài của bạn.
4. Cung cấp cho học sinh sổ tay học tập cá nhân để biến việc học trở thành một chu trình chủ động: Ghi chép bổ sung kiến thức mới, sưu tầm dẫn chứng, sơ đồ hóa kiến thức bài học, ghi những câu văn tâm đắc, tự đánh giá mình quá từng tuần...
5. Công tác phối hợp
- Trong quá trình bồi dưỡng tôi chủ động lập nhóm zalo và mời phụ huynh vào nhóm để phụ huynh có sự quan tâm, động viên và tạo điều kiện cho các con về thời gian, châm sóc sức khỏe, tinh thần và cả đưa đón khi các con học tối muộn.
- Chủ động nhờ sự trợ giúp của tổ chuyên môn trong công tác chấm bài để có sự đánh giá chuẩn xác về học sinh.
- Khi học sinh có vấn đề về tâm lý, tôi chủ động nhờ các thầy cô chủ nhiệm nắm bắt tình hình và động viên học sinh kịp thời.
6. Bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ
Tôi xác định tự học, tự bồi dưỡng và không ngừng đổi mới chuyên môn là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Chủ động tìm kiếm, chọn lọc và hệ thống hóa các nguồn tài liệu, chuyên đề, đề thi chất lượng từ nhiều địa phương; thường xuyên cập nhật những cách tiếp cận mới trong dạy học và ra đề. Bên cạnh đó, tích cực trao đổi chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ những giáo viên có thành tích trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở các tỉnh, thành; tham gia các lớp tập huấn, khóa học trực tuyến để mở rộng tri thức và phương pháp. Mỗi lần học hỏi, trao đổi không chỉ là tiếp nhận kinh nghiệm mà còn là cơ hội để tôi suy ngẫm, chọn lọc, điều chỉnh và sáng tạo thành phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh của mình.
7. Chủ động và cống hiến về thời gian: Xác định bồi dưỡng học sinh giỏi là một quá trình bền bỉ, liên tục và cần sự đồng hành sát sao, tôi luôn chủ động, linh hoạt sắp xếp thời gian phù hợp với nhu cầu và tiến độ học tập của học sinh. Bên cạnh thời gian bồi dưỡng chính khóa, tôi tận dụng hợp lý các tiết trống, thời gian đầu hoặc cuối buổi học và khi cần thiết có thể trao đổi, hướng dẫn học sinh vào buổi tối. Việc dành thêm thời gian không chỉ nhằm bổ sung kiến thức mà quan trọng hơn là kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, định hướng cách tự học, sửa từng bài viết và khơi dậy ở học sinh tinh thần say mê, ý chí vươn lên. Với tôi, sự tận tâm về thời gian chính làmột biểu hiện cụ thể của trách nhiệm nghề nghiệp và tâm huyết với hành trình phát triển của học sinh.
8. Đồng hành để tạo niềm tin và động lực cho học trò
Bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là hành trình truyền thụ tri thức mà còn là hành trình đồng hành, nâng đỡ và tạo dựng niềm tin. Tôi luôn chủ động tìm hiểu tâm lí, hoàn cảnh, năng lực của từng học sinh; lắng nghe những băn khoăn, áp lực và kịp thời chia sẻ, tháo gỡ những khó khăn các em gặp phải trong quá trình học tập.
Bên cạnh những giờ học chuyên môn, tôi tổ chức các buổi giao lưu, chia sẻ với những học sinh giỏi đã trưởng thành, để các em có thêm hình dung về con đường phía trước, được truyền cảm hứng từ những người đi trước và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên. Sau những giai đoạn ôn luyện căng thẳng, cô trò cũng có những khoảng thời gian cùng trò chuyện, dùng bữa hoặc uống nước, tạo không khí gần gũi, giảm áp lực và vun đắp sự gắn kết.
Quan trọng hơn, tôi luôn cố gắng trở thành một “người thuyền trưởng” mà học sinh có thể tin cậy: giúp các em tin vào định hướng của người dẫn đường, nhưng trước hết phải tin vào năng lực của chính mình. Và khi đã nhận được niềm tin ấy, người thầy cũng tự đặt cho mình một trách nhiệm lớn hơn: không chỉ dẫn học trò đi xa, mà phải luôn đồng hành cho đến khi các em đủ tự tin để tự mình đi tiếp.
KẾT LUẬN: Bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là học thêm mà là một chương trình nuôi đam mê, rèn tư duy, trau dồi tinh thần tự học và bản lĩnh thi cử. Thầy cô là người dẫn đường – Học trò là người gieo hạt – Thành công là quả ngọt được vun trồng bằng đam mê, kỉ luật và kiên trì. Tôi tin rằng, khi người thầy chủ động cống hiến, khi học sinh được truyền cảm hứng và khi nhà trường tạo nên một môi trường đồng hành, chất lượng giáo dục mũi nhọn sẽ từng bước được nâng cao một cách bền vững.
Xin kính chúc các đồng chí lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường sức khỏe, hạnh phúc và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2026 -2027.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả: HOÀNG THỊ PHƯƠNG LAN - Giáo viên Ngữ văn - Trường THPT Hiệp Hòa số 3
Tags:
Tham luận