Kính thưa Đoàn Chủ tịch!
Kính thưa quý vị đại biểu, khách quý, cùng toàn thể các đồng chí cán bộ, giáo viên, nhân viên có mặt trong Hội nghị ngày hôm nay!
Được sự phân công của Ban Tổ chức, hôm nay tôi rất vinh dự được trình bày trước Hội nghị bản tham luận với chủ đề: "Giải pháp nâng cao chất lượng ôn thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, cao đẳng trong tình hình mới".
1. Thực trạng và những thách thức trong tình hình mới
Năm học vừa qua, vượt qua nhiều thách thức từ những đổi mới trong thi cử, thầy và trò trường ta nói chung và môn Toán nói riêng đã gặt hái được những thành tích đáng tự hào. Minh chứng rõ nét là chúng ta đã đạt 02 giải Nhì trong kỳ thi Học sinh giỏi cấp tỉnh và đặc biệt đạt 03 điểm 10 tuyệt đối trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách toàn diện, bước vào "tình hình mới", công tác dạy và học của chúng ta cũng đang phải đối mặt một số thách thức:
- Yêu cầu của kỳ thi ngày càng chú trọng đánh giá năng lực, học sinh không chỉ cần nhớ kiến thức mà phải biết vận dụng để giải quyết những nhiệm vụ mới, điều này đòi hỏi cả thầy và trò phải thay đổi cách dạy và học.
- Ý thức và năng lực tự học của học sinh chưa đồng đều, nhiều em thiếu mục tiêu rõ ràng, chưa biết tự lập kế hoạch học tập và còn phụ thuộc vào giáo viên.
- Sự phân hóa học sinh ngày càng lớn, một kế hoạch ôn tập chung khó đáp ứng được nhu cầu từ nhóm có nguy cơ chưa đạt cho đến nhóm khá giỏi.
- Do thời gian ôn tập không nhiều và chương trình cốt lõi nặng, công tác trả bài, chữa bài chi tiết đôi khi chưa đảm bảo, khiến học sinh chưa xác định đầy đủ việc mất điểm ở đâu để bù đắp lỗ hổng.
- Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và học sinh có lúc còn khó khăn; phụ huynh bận công việc không sát sao, tình trạng học sinh đi muộn hoặc nghỉ học vẫn còn diễn ra.
- Một số học sinh chỉ nỗ lực học các môn lựa chọn để xét đại học, thiếu cố gắng ở các môn học khác dẫn đến xu hướng giảm thứ hạng xếp loại ở một số bộ môn.
Từ những trăn trở đó, để giải quyết khó khăn và tiếp tục tạo ra những "trái ngọt" như năm học vừa qua, tôi xin mạnh dạn đề xuất một số giải pháp trọng tâm sau đây:
Thứ nhất, quản lý chất lượng bằng dữ liệu, tối ưu hóa thời gian và cá nhân hóa lộ trình ôn tập.
- Cần chuyển từ việc đánh giá chung chung sang theo dõi chất lượng bằng số liệu cụ thể sau các đợt khảo sát để biết chính xác học sinh đang ở đâu, còn thiếu gì và cần làm gì.
- Giáo viên phải quản lý giờ học thật hiệu quả, hạn chế tối đa thời gian trống, không để học sinh "ngồi chơi".
- Thực hiện phân hóa học sinh theo năng lực: với học sinh có nguy cơ chưa đạt, trọng tâm là củng cố kiến thức nền và hạn chế lỗi sai; với học sinh trung bình – khá, tập trung nâng cao khả năng vận dụng.
- Với nhóm học sinh khá, giỏi có mục tiêu 9, 10 điểm, giáo viên cần tăng cường giao thêm các bài tập nâng cao, đưa ra những tình huống "bẫy" để các em tự làm, tự vấp váp và thảo luận rút kinh nghiệm.
- Các tổ chuyên môn cần chuyển mạnh từ việc “dạy những gì giáo viên có” sang “dạy những gì học sinh cần”, giảm học thuộc máy móc, luyện đề đơn thuần và tăng cường phân tích đề, chữa lỗi.
- Cần chủ động xây dựng ngân hàng câu hỏi, bài tập đa dạng, tập trung vào tình huống yêu cầu học sinh đọc hiểu, tư duy và xử lý vấn đề mới.
- Trong quá trình ôn luyện, cần giảm bớt tính "hàn lâm", tổng hợp các dạng bài khó thường gặp và mạnh dạn ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ học sinh tự học.
- Để học sinh không ỷ lại công nghệ, giáo viên cần định hướng cách các em tương tác và thường xuyên yêu cầu viết lời giải "bán tự luận" để nắm bắt mạch tư duy.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tự kiểm tra, tự điều chỉnh, xây dựng “hồ sơ học tập cá nhân” ghi nhận những nội dung còn yếu và tiến bộ qua từng giai đoạn.
- Trước các phương thức xét tuyển đại học đa dạng hiện nay, giáo viên luôn phải hướng dẫn các em phân bổ thời gian khoa học cho cả những môn học khác, không được học lệch.
- Nhà trường cần hỗ trợ giáo viên tổ chức tốt công tác khảo sát, trả bài; tổ chuyên môn theo dõi sát sao từng nhóm; đồng thời gia đình cần phối hợp tạo điều kiện thời gian và giám sát chặt chẽ lịch học của các con.
- Cần xây dựng văn hóa chất lượng chung, xem kết quả thi tốt nghiệp không phải của riêng một giáo viên hay môn học nào, mà là kết quả của cả một quá trình phối hợp của toàn trường.
3. Lời kết
Kính thưa các đồng chí, trong những thời điểm khó khăn và áp lực nhất của quá trình ôn luyện, tôi may mắn không hề đơn độc. Thành quả của 03 điểm 10 và 02 giải Nhì HSG có được là nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban Giám hiệu, của Tổ trưởng chuyên môn và tập thể sư phạm Nhà trường. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới những lời chia sẻ, góp ý rất chân thành của thầy Bá Hải, thầy Thanh, và đặc biệt là sự nỗ lực của các em học sinh lớp 12.
Nhân diễn đàn trang trọng này, với tư cách không chỉ là một giáo viên mà còn là một người cha, tôi xin được gửi lời tri ân sâu sắc tới toàn thể các thầy cô giáo. Năm học vừa qua, con trai tôi cũng vinh dự được học tập tại trường. Trực tiếp đứng lớp, trực tiếp đồng hành cùng con, tôi hiểu rằng: để cháu có được sự phát triển toàn diện, không thể chỉ dựa vào một môn Toán hay một cá nhân nào, mà đó là nhờ tâm huyết, sự dìu dắt của tất cả các thầy cô ở mọi bộ môn. Tôi thực sự tự hào và vô cùng biết ơn khi con mình được trưởng thành trong vòng tay yêu thương của tập thể sư phạm Nhà trường.
Chất lượng thi tốt nghiệp THPT không đơn thuần là “ôn thi tốt hơn”, mà phải là dạy học tốt hơn, quản trị chất lượng tốt hơn và giúp học sinh tự học tốt hơn. Trong "tình hình mới", mỗi người giáo viên chúng ta không chỉ là người truyền thụ kiến thức, mà còn là người tư vấn, người đồng hành và người định hướng tương lai cho các em. Tôi tin tưởng rằng, với sự đoàn kết, tâm huyết và tinh thần không ngừng đổi mới, trường chúng ta sẽ tiếp tục gặt hái thêm nhiều mùa vàng bội thu.
Cuối cùng, kính chúc quý vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể các đồng chí dồi dào sức khỏe, hạnh phúc.
Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp!
Xin trân trọng cảm ơn!